بىلگەنگە مارجان........
ءتورت تۇرمان: ەر-تۇرمان، مۇكامال، جاۋ جاراق، بەس قارۋ.
ءتورت تاباق: قازاق عۇرپىندا تاباق تارتقاندا ونىڭ ەرەكشە قۇرمەت دارەجەسىن بىلدىرەتىن ءتورت ءتۇرلى اتاۋى بار. ولار:
1. باس تاباق (باس، جامباس) ، 2. ورتا تاباق (اسىق جىلىك كەيدە جامباس)، 3. سي تاباق (باس، جامباس) ، 4. اياق تاباق (اۋىل ادامدارى ءۇشىن تارتىلادى) . بۇدان باسقا كۇيەۋ تاباق (ءبىر سان جىلىك پەن ءتوس) ، قىزدار تاباعى (جۇرەك، بۇيرەك، جاق پەن ءتىل)، قۇداعي تاباق (جامباس، اسىق جىلىك، سۇبە) دەگەن تۇرلەرى بار.
بەس توپ: تۇركى حالىقتارى ءتىل جاقىندىعى جاعىنان بەس توپقا بولىنەدى. ولار:
1. قارلۇق توبى( قىرعىز، ساق، تۋۋا، حاعاس، التاي، ۇراڭقاي، شور، دولعان، توپا)
2. وعىز توبى ( تۇركىمەن، قاشقاري، قىزىلباس، اپشار، شاقشىباي، قاراداع )
3. قپشاق توبى ( قازاق، تاتار، چۋاش، باشقۇرت، قىرىم، قاراقالپاق، قۇمىق، قاراشاي، مالقار، نوقاي، قارايىم، قىرىمشاق)
4. شاعاتاي توبى ( وزبەك، ۇيعۇر، سالار، بۇقارا، ەۆرەيلەر، سارۇيعۇر، حوتان)
5. سالجۇق توبى( تۇرك، ازەربايجان، مىرسحەت، عاعاۋىز، قىپىر، قاراپاپاق، قارجار)
التى الاش
التى الاش تۋرالى ەل اۋىزىندا الۋان پىكىرلەر ايتىلادى. ونىڭ بىرىندە، بۇل ساناققا التى ۇلتتى كىرگىزسە، ەندى بىرىندە، قازاقتىڭ ءوز ىشىندەگى تايپالار بىرلەستىگىن جاتقىزادى.
(1) قازاق، وزبەك، قاراقالپاق، باشقۇرت،نوعاي، تاتار
(2) قازاق،وزبەك، ۇيعۇر، تۇركىمەن، قىرعىز، قاراقالپاق
(3) قپشاق، نايمان، قاراكەسەك، الشىن، قوڭىرات، جالايىر.
[ وزگەرتكەن مۇشەەسىڭە ال ۋاقىتى،2010-07-28 19:55 ]